Vài năm trở lại đây, vấn đề ô nhiễm không khí đang trở nên nghiêm trọng hơn. Bầu không khí xuất hiện bụi mịn, sương mù bao phủ xảy ra thường xuyên tại các thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh.

Báo đài đưa tin nhiều về ô nhiễm không khí, nhưng bạn đã biết ô nhiễm không khí là gì? Nguyên nhân, hậu quả và cách khắc phục ra sao? Cùng chúng tôi tìm hiểu nhé !

Tham khảo thêm: Ô nhiễm môi trường nước là gì?

Ô nhiễm không khí là gì?

Ô nhiễm không khí là sự thay đổi theo chiều hướng xấu của các thành phần có trong bầu không khí mà nguyên nhân chủ yếu là do khói, bụi, khí thải.

Theo tổ chức Y tế Thế giới – WHO, mỗi năm có hơn 90% người dân phải tiếp xúc với lượng bụi mịn ngoài trời cao hơn ngưỡng an toàn mà WHO đưa ra. Ô nhiễm không khí chính là “kẻ giết người thầm lặng”.

Ô nhiễm không khí nghiêm trọng
Ô nhiễm không khí nghiêm trọng

Thực trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam

Giống như các Quốc gia khác trên Thế giới, Việt Nam cũng là quốc gia đang phải đối mặt với thực trạng ô nhiễm không khí nặng nề.

Theo khảo sát, Việt Nam là một trong 10 Quốc gia có mức độ ô nhiễm không khí hàng đầu Châu Á, điển hình là ô nhiễm bụi. Trong đó, Hà Nội và Hồ Chí Minh là 2 thành phố bị ô nhiễm không khí nặng nhất cả nước. Từng có thời điểm bụi mịn bao phủ cả bầu trời. Điều này không chỉ làm hạn chế tầm nhìn mà còn ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của người dân.

Ô nhiễm không khí tại Việt Nam
Ô nhiễm không khí tại Việt Nam

Các tác nhân gây ô nhiễm không khí

Theo WHO, có 6 tác nhân chính gây ô nhiễm không khí, đó là: Khí Nito oxit (NOx) Oxit lưu huỳnh (SOx), Cacbon monoxit (CO), Chì, Ozon tầng mặt đất và vô số các hạt vật chất khí quyển lơ lửng.

Trong số đó, các hạt bụi mịn với kích thước nhỏ hơn 2,5 micron (PM 2.5) là tác nhân đáng bận tâm nhất vì chúng có khả năng thâm nhập sâu vào phổi và gây ảnh hưởng đến hệ hô hấp cùng với hệ thống mạch máu. Mức độ ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe con người còn tùy thuộc vào tác nhân và thời gian tiếp xúc.

Những hoạt động gây ô nghiễm không khí

Hoạt động của tự nhiên gây ô nhiễm môi trường không khí

– Gió bụi, bão, lốc xoáy: Là tác nhân chính làm tăng phạm vi ô nhiễm không khí trên diện rộng vì đa phần các bụi bẩn, các chất khí thải được gió cuốn, đẩy đi xa.

– Các vụ cháy rừng: Cháy rừng cũng là nguyên nhân làm tăng lượng khí Nito oxit trong không khí.

Cháy rừng cũng là nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí

– Núi lửa phun trào: Khi núi lửa hoạt động và phun trào, một lượng khí lớn sẽ bốc lên, trong đó, khí chiếm khá nhiều và đây là nguyên nhân gây ô nhiễm không khí, thậm chí tạo nên mưa axit.

– Ngoài ra, các chất phóng xạ, sóng biển, quá trình phân hủy xác động, thực vật,… cũng là những hoạt động tự nhiên gây ô nhiễm không khí. Và vì là yếu tố khách quan nên con người khó có thể ngăn chặn và loại bỏ chúng.

Hoạt động của con người gây ô nhiêm không khí

Các hoạt động của con người được xem là nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường không khí. Cụ thể như sau:

Hoạt động sản xuất công nghiệp, nông nghiệp

– Khói bụi, khí thải độc hại cacbon dioxit (CO2) cacbon monoxit CO, lưu huỳnh dioxide SO2, nito oxit NOx ,… từ các nhà máy sản xuất công nghiệp, khai thác khoáng sản là tác nhân chính gây ô nhiễm không khí trên diện rộng.

– Đối với ngành nhiệt điện, các loại nhiên liệu hoá thạch như than, dầu, diezel được đốt cháy để tạo ra điện và khi những nhiên liệu này cháy, chúng sản sinh ra bụi than, khí SO2, CO2, Nox, CO,…Ở Mỹ, 15% lượng khí SO2 thải vào không khí là đến từ các nhà máy công nghiệp và 68% là đến từ các nhà máy nhiệt điện sử dụng than, dầu làm chất đốt.

– Với ngành công nghiệp hoá chất và luyện kim màu, khí thải của chúng là những chất rất độc hại, hơi axit, các hợp chất hữu cơ bay hơi VOCs, florua, xyanua,….

– Phân bón có chứa nito tại các trang trại trồng nông sản là nguồn phát thải khí ammoniac gây ô nhiễm không khí.

– Khi quá trình đốt cháy vật chất xảy ra, các chất lơ lửng trong không khí với kích thước vô cùng nhỏ, dạng keo, tương đối bền và khó lắng, hay còn gọi là Sol khí cũng được hình thành. Đặc biệt, các chất hữu cơ khó cháy hoặc chưa cháy hết như muội than, bụi…từ quá trình đốt này cũng làm tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe của những con người.

– Phân hủy chất thải nông nghiệp tại đồng ruộng, ao hồ cũng là tác nhân làm phát sinh khí metan, hydro sunfua gây ô nhiễm không khí.

Hoạt động của các phương tiện giao thông

Khí thải từ quá trình đốt cháy nhiên liệu của động cơ ô tô, xe máy,… tạo ra lượng lớn khí độc là CO,… và đây là một trong những tác nhân gây ra hiệu ứng nhà kính.

Công nghiệp quốc phòng

Trong quá trình sản xuất, nghiên cứu, chế tạo, thử nghiệm vũ khí, nhiều chất khí thải đã phát sinh. Đặc biệt là các khí độc, chiến tranh hóa học và tên lửa là những yếu tố chính gây ra sự ô nhiễm không khí.

Hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng vật chất

Hoạt động xây dựng, phá dỡ các công trình nhà cửa, đường giao thông,.. sẽ tạo ra một lượng bụi lớn. Ngoài ra, khi các phương tiện được dùng để thực hiện công việc này hoạt động, nó cũng thải ra không khí nhiều chất khí độc hại gây ô nhiễm không khí.

Ô nhiễm không khí do xây dựng
Ô nhiễm không khí do xây dựng

Hoạt động sinh hoạt

– Các hoạt động nấu nướng sử dụng các nguyên liệu đốt cháy là than, củi… làm tăng lượng khói bụi và các chất khí độc trong không khí. Đây là việc xảy ra khá nhiều ở các khu vực nông thôn, nơi có điều kiện kinh tế thấp.

– Sử dụng các thiết bị làm lạnh, điều hòa không khí.

Hoạt động thu gom, xử lý rác thải

– Hiện nay, một biện pháp xử lý chất thải đô thị và chất thải y tế đang được sử dụng khá phổ biến chính là phương pháp đốt. Khí thải của quá trình đốt rác này bao gồm tro, bụi, khí SO2, NO2, CO, HCl, HF,…Đây đều là những chất độc gây ô nhiễm không khí.

– Ngoài ra, trong những chất thải này còn có chứa các kim loại nặng như đồng, kẽm, crom, chì, thủy ngân, các chất độc như dioxin, furan,…tạo ra mùi khó chịu.

– Quá trình phân hủy chất thải cũng tạo ra nhiều khí độc như H2S,…và khiến không khí có mùi khó chịu.

Hậu quả của ô nhiễm không khí

Đối với con người

Ô nhiễm không khí là mối nguy hiểm lớn nhất đối với sức khỏe con người, các sinh vật sống cũng như môi trường tự nhiên.

Hiện nay, một nửa dân số trên thế giới không được tiếp cận với những nguồn nhiên liệu, công nghệ sạch, trong đó có 9/10 người thuộc nhóm này đang phải hít không khí ô nhiễm. Hàng năm, có đến 7 triệu người bị chết vì ô nhiễm không khí với 1/3 số ca tử vong do đột quỵ, ung thu phổi và các bệnh liên quan đến tim mạch là do ô nhiễm không khí.

Ô nhiễm không khí là mối nguy hiểm lớn nhất đối với sức khỏe con người
Ô nhiễm không khí là mối nguy hiểm lớn nhất đối với sức khỏe con người

Các chất gây ô nhiễm có kích thước cực nhỏ trong không khí có thể lọt qua hệ thống miễn dịch và xâm nhập sâu vào hệ hô hấp, tuần hoàn, sau đó làm hỏng dần phổi, tim và não của con người. Nó vừa là nguyên nhân hình thành, vừa là yếu tố làm nghiêm trọng thêm một số bệnh như hen suyễn, ung thư phổi, tim mạch, ung thư phổi, phì đại tâm thất, bệnh Alzheimer, Parkinson, tự kỷ, bệnh võng mạc, …

Ô nhiễm không khí – Đối với tài sản

Ô nhiễm không khí là nguyên nhân gây mưa axit, khiến cho các vật liệu kim loại bị gỉ sét, bê tông bị ăn mòn, làm mòn, phân hủy lớp sơn trên bề mặt sản phẩm, làm giảm độ bền của giấy, cao su, thuộc da, ăn mòn các công trình kiến trúc nghệ thuật,…

Ô nhiễm môi trường không khí – Đối với hệ động, thực vật

– Khí SO2, NO2,… là nguyên nhân gây tắc nghẽn khí quản của sinh vật sống và làm hư hại, suy giảm hệ thống miễn dịch cũng như các quá trình bên trong cơ thể động, thực vật.

– Các loài động vật, đặc biệt thú nuôi bị nhiễm độc khí Flo do hít trực tiếp hoặc gián tiếp qua các chuỗi thức ăn.

– Các chất khí gây ô nhiễm không khí đều có tính axit và khi kết hợp với các giọt nước mưa sẽ tạo thành mưa axit. Khi những giọt nước mưa ấy rơi xuống sẽ gây hại cho môi trường và giết chết nhiều loài động, thực vật.

– Mưa axit có thể làm ion nhôm giải phóng vào nước và gây tổn hại rễ cây, đồng thời làm giảm hấp thu dinh dưỡng, nước ở thực vật và ăn mòn lớp phủ bảo vệ lá cây. Từ đó, khiến cây còi cọc, kém phát triển và chúng sẽ chết dần.

– Mưa axit cũng làm thay đổi tính chất của nước ở các ao, sông, hồ, suối…và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các sinh vật trong nước, thậm chí giết chết chúng.

– Các khí độc gây hại khi trực tiếp khi đi vào cơ thể sinh vật sẽ làm giảm khả năng miễn dịch và kháng lại các bệnh nguy hiểm chúng.

– Các loài thực vật rất nhạy cảm với nồng độ khí HF lớn và nó có thể gây đốm lá, rụng lá.

Ô nhiễm không khí – Đối với nền kinh tế

Xét về thiệt hại kinh tế từ việc giải quyết các vấn đề sức khỏe do ô nhiễm không khí gây ra thì nó được ước tính là đã tiêu tốn hơn 4% GDP của 15 quốc gia phát thải khí nhà kính nhiều nhất trên thế giới.

Ô nhiễm không khí gây hiệu ứng nhà kính và biến đổi khí hậu

Quá trình đốt cháy nhiên liệu hóa thạch không chỉ gây ô nhiễm môi trường không khí mà nó còn gây ra biến đổi khí hậu. Đây là nguyên nhân khiến Trái Đất nóng lên, bão lũ lớn vào mùa mưa, khô hạn khắc nghiệt vào mùa khô, băng tan, nước biển dâng,…

Mọi thắc mắc và góp ý Quý khách hàng vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH CN & PT ATH VIỆT NAM

Hotline: 0986 504 869 – 0986 066 244

Email: athvietnam@athgroup.com.vn

Fanpage: Công nghệ xi mạ ATH

Tham khảo thêm: Hóa chất xử lý nước thải phổ biến

Đăng nhận xétEmail của bạn sẽ không công khai. Các trường bắt buộc đánh dấu *

C8-08 KĐT Geleximco, Lê Trọng Tấn, Hà Đông, Hà Nội
Mon - Sat: 7:00-18:00
Copyright © 2021 ATH Việt Nam. All rights reserved.