Rác thải nhựa đang là một trong những vấn nạn nghiêm trọng về ô nhiễm môi trường. Những con số đáng báo động về tình trạng nhựa hiện nay cho thấy nó là một vấn đề cần được quan tâm và xử lý. Vậy rác thải nhựa là gì? Nó nguy hại ra sao? Để giải quyết thắc mắc này, cùng ATH tìm hiểu qua bài viết sau nhé!
Rác thải nhựa là gì?
Rác thải nhựa là những sản phẩm nhựa sau khi sử dụng được thải bỏ ra môi trường ví dụ: túi nilon, chai, lọ nhựa, ống hút hoặc các loại chất dẻo tổng hợp khác,… đặc điểm của loại rác thải này là thời gian phân hủy cực kì lâu, có thể tới hàng trăm thậm chí mất hàng nghìn năm.
Hiện nay, rác thải nhựa gây nên những hệ lụy nặng nề cho môi trường, gây ô nhiễm đất đai, nguồn nước và đại dương. Mỗi năm có tới 1,1 – 8,8 triệu tấn rác thải nhựa đổ ra biển gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường biển cực kì nghiêm trọng.
Thực trạng hiện nay
Thực trạng của toàn thế giới
Theo thống kê, mỗi năm thế giới thải ra khoảng 300 triệu tấn rác thải nhựa, lượng rác này tương đương với trọng lượng của toàn bộ dân số toàn cầu,…. Theo báo cáo của chương trình môi trường Liên Hợp Quốc năm 2018, mỗi năm thế giới dùng khoảng 500 tỷ túi nhựa, hơn 40% trong số đó được sản xuất dùng để đóng gói. Tính từ năm 1969 đến nay, lượng nhựa tiêu thụ đã tăng gấp 20 lần và dự báo còn tăng nhanh theo cấp số nhân trong tương lai.
Cũng theo thống kê, thế giới đang phải đối mặt với 9,1 tỷ tấn rác thải nhựa tích tụ trên trái đất.
Hiện nay, Trung Quốc và Indonesia đang là 2 quốc gia xả rác thải nhựa nhiều nhất ra đại dương với khối lượng lần lượt là 8,8 triệu tấn và 3,2 triệu tấn mỗi năm, chiếm đến 1/3 tổng lượng rác thải nhựa nằm ngoài đại dương.
Thực trạng rác thải nhựa ở Việt Nam
Theo số liệu từ đại diện FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations), mỗi năm Việt Nam thải ra môi trường 1,8 triệu tấn nhựa, trong đó có khoảng 730.000 tấn bị đổ ra biển. Vì vậy, Việt Nam đang là quốc gia đứng thứ tư trong danh sách các quốc gia xả rác nhiều nhất trên thế giới, một con số cực kì đáng báo động.
Bình quân hàng tháng, mỗi hộ gia đình sẽ dùng và thải ra 1kg túi nilon. Đặc biệt, chỉ tính riêng 2 trung tâm kinh tế lớn là TP Hà Nội và TP HCM mỗi ngày đã thải ra môi trường khoảng 80 tấn nhựa. Như vậy, nước ta cũng đang phải oằn mình để chống chịu lượng rác thải khổng lồ.
Có thể thấy, đây là một thực trạng rất đáng báo động vì nó dẽ để lại rất nhiều hậu quả gây nguy hại đối với sức khỏe con người.
Tác hại nghiêm trọng của rác thải nhựa
Rác thải nhựa đang là một vấn đề mang tính toàn cầu bởi chúng có tác động xấu đến sức khỏe và môi trường sống của tất cả các loài động, thực vật..
Đối với con người
Rác thải nhựa có thời gian phân huỷ rất lâu từ 100 – 1000 năm và trong quá trình đó chúng sẽ bị phân rã thành các mảnh nhựa siêu nhỏ.
Những hạt vi nhựa (microplastic) sẽ đi vào nguồn nước, đất, không khí, thức ăn… mà khi con người tiếp xúc, ăn phải những mảnh vi nhựa này thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe. Đây cũng là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh nguy hiểm như mất cân bằng hoóc-môn, bệnh về hô hấp, bệnh về thần kinh…
Ngoài ra, nhiều loại túi nilon được làm từ dầu mỏ nguyên chất khi chôn lấp sẽ ảnh hưởng tới môi trường đất và nước. Thậm chí khi đốt chúng sẽ tạo ra khí thải có chất độc đioxin và furan gây ngộ độc, ảnh hưởng tuyến nội tiết, gây ung thư, giảm khả năng miễn dịch,… Bên cạnh đó, việc dùng túi nilon đựng đồ ăn nóng sẽ sinh ra nhiều chất độc hại cho cơ thể.
Theo đó, để loại bỏ các hạt vi nhựa có trong nước bạn có thể sử dụng các hệ thống xử lý nước giếng khoan, nước ngầm. Các bộ xử lý nước như máy lọc nước cũng là một phương pháp được sử dụng nhiều nhất hiện nay.
Đối với môi trường
Không thể phủ nhận sự tiện dụng mà đồ nhựa mang lại cho cuộc sống con người vì đó mạ chúng đã xuất hiện ở mọi nơi xunh quanh chúng ta. Từ những vật dụng nhỏ bé hàng ngày như: túi nilon, ống hút, chai nhựa, hộp đựng thực phẩm…Thế nhưng, đằng sau sự tiện dụng đó là một mối hiểm họa cho cả thế giới loài người.
Do đặc tính khó phân hủy nên khi được thu gom để chôn lấp vào đất chúng vẫn tồn tại vài trăm năm làm thay đổi tính chất vật lý của đất trồng. Đồng thời, gây ô nhiễm môi trường đất, làm đất không giữ được nước dẫn đến tình trạng xói mòn, thiếu dinh dưỡng, oxi làm ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng.
Đặc biêt, nếu chúng ta xử lý rác thải nhựa không đúng cách. Ví dụ như đốt rác thải không đúng quy định còn gây ô nhiễm môi trường không khí, gây nên hiệu ứng nhà kính và còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống con người và các sinh vật sống.
Đối với sinh vật biển
Việc xả rác thải nhựa tràn lan ra biển gây lên hiện tượng “ô nhiễm trắng” làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các loài thủy, hải sản như:
- Các loài sinh vật biển bị vướng hay ăn phải các mảnh nhựa có thể gây phá hủy tế bào, tác động xấu tới hệ tiêu hóa…. Hoặc làm tắc khí quản gây ngạt thở. Theo thống kê, bình quân mỗi con cá chứa khoảng 2.1 mảnh vi nhựa. Đây cũng là nguyên nhân gây tử vong chính cho nhiều loài động vật.
- Rác thải nhựa trôi nổi trên biển làm phá hủy đa dạng sinh học và làm thay đổi cấu trúc, thành phần của hệ sinh thái biển.
Thông qua bài viết chúng ta hiểu hơn về hiểm họa khôn lường mà rác thải nhựa gây ra. Mỗi chúng ta cần chung tay xây dựng một hành tinh Xanh – Sạch – Đẹp.
Tham khảo thêm: Nhựa là gì ?
